Saturday, September 17, 2016

ශීතයත් සමග පත්තර...


නිහඬ පාළු මාවතෙහි ඈතට නෙත් යොමු කළ මම කිසිවකු හෝ දකින්නට වෙත්දැයි විමසා බැලුවෙමි. වේලාව රාත්‍රී අට පසුවෙමින් තිබිණ. වීදි ලාම්පු, නිශ්චිත දුරින් යුක්තව රැ‍ෙමින්, සමාන ආලෝක කදම්භ නිකුත් කරමින් අඳුර නසා දමා තිබුණ ද කිසිදු මිනිස් රුවක් මගේ නෙතට හසු වූයේ නැත. අතැති පත්තර සහ දැන්වීම් බන්ඩල අතරින් එකක් ගත් මම එය මගේ ඉදිරියෙහි වූ නිවසේ ලියුම් පෙට්ටිය පසෙක වූ රවුම් හැඩැති බිලය තුළට දැමූවෙමි.

නාරදත් මමත්, ඔහුගේ නිවසේදී සකස් කරගත් පත්තර සහ දැන්වීම් බන්ඩල සමග මේ පෙදෙසට පැමිණියේ රාත්‍රී හතට පමණ ය.

“අපි ප්‍රියන්තට රස්සාවක් හොයමු. ඒත් එතකං මට පුළුවන් පත්තර බෙදන ඕඩර් එකක් භාරගන්න. ඔයාටයි මටයි පුළුවන් හවස් වරුවල ගිහින් මේ පැත්තේ ගෙවල්වලට ඒවා බෙදන්න... ලොකු ගාණක් නෙවෙයි. සතියකට ඩොලර් 50ක් 100ක් හොයාගන්න පුළුවනි. ඔයාගෙ කෑම බීම වියදමවත් අඩු ගාණෙ...“

නාරද මේ කතාව කීවේ මුලින්ම මා ඔහුගේ නිවසට ගොඩ වැදුණු දිනයේ ය. ඉන් පසු, මේ අද සවස් වරුවේ, මුල් හමුවෙන් සතියක් ගත වන්නට මත්තෙන් මා ඔහුගේ නිවසට යළි ගොඩ වැදුණේ පත්තර සහ දැන්වීම් බන්ඩල වෙන්කොට, සුදුසු පරිදි සකසා නිවෙස් වෙත බෙදා හැරීමේ කටයුත්ත හා එක් වන්නට ය. යෝජනා කළ පරිද්දෙන්ම ඔහු සිය අදහස ක්‍රියාවට නංවා තිබිණි.

ප්‍රාදේශීයව මුද්‍ර‍ණය කෙරෙන ප්‍ර‍ජා පුවත්පත් සහ විවිධ වෙළඳ ආයතනවලින් නිකුත් කරන වෙළඳ දැන්වීම් තම ප්‍රදේශයේ හෝ ආසන්න ඉමක ඇති නිවාස වෙත බෙදා දීමෙන් යම් මුදලක් සොයා ගැනීම සිඩ්නිය මතු නොව ඕස්ට්‍රේලියාවේ බොහෝ නාගරික පෙදෙස්වල පහසු කටයුත්තකි. මාසයක සමස්ථ වැය ඉන් පියවාගත හැකි නොවූව ද අප වැනි අසීරුතාවලින් පෙළෙන්නන්ට ලැබෙන මුදල යම් අස්වැසිල්ලක් සාදා දෙන්නට හේතු නොවෙන්නේ නොවේ. එක් එක් ප්‍ර‍ත්‍ය නගර හා ගම්මානවල වෙසෙන ප්‍ර‍ජාව ඉලක්ක කර ගත්, නොමිලේ නිකුත් කෙරෙන, ප්‍ර‍ජා පුවත්පත්වල ආසන්න දිනවල ආසන්න භූ කලාපයේ ප්‍ර‍වෘත්ති ද, ඒ කලාපය හා බැඳුණු විශේෂාංග ද ලියැවී ඇත. එහෙත් ඒ පුවත්පත්වල වැඩි ඉඩක් පිරී ඇත්තේ කලාපයේම වෙළඳ ආයතන හා සේවාවල දැන්වීම්වලිනි. ආසන්න නගරයේ සුපිරි වෙළඳ සැළක ඉදිරි සතියේ මිල පහළ හෙළන භාණ්ඩවල සිට සුළු වෙළඳ සේවා සහ අමතර රැකියා ගැන ද, කලාපයේ විකිණීමට හෝ කුලියට දීමට ඇති නිවාස හා නිවාස ඒකකවල සිට ආසන්න නගරයේදී ශ්‍ර‍මය සපයන ලිංගික ශ්‍ර‍මිකයින් ගැන ද තොරතුරු ඔබට පහසුවෙන්ම ඔබේ නිවසේ තැපැල් පෙට්ටියට අනවසරයෙන්ම දමා යන මෙම පුවත්පත්වලින් ලබා ගත හැක.

නාරද මට පෙන්වූ වීදිය දිගේ තවත් පියවර කිහිපයක් ඉදිරියට ගිය මම නිවැසියකු පිළිබද කිසිදු සංඥාවක් නොදල්වා නිසොල්මන්ව අප දෙස බලා සිටින විසල් නිවාස කිහිපයකම තැපැල් පෙට්ටිවලට මා අත වූ බන්ඩල ඇතුළු කළෙමි. හෙට උදෑසන මේ ප්‍ර‍ජා පුවත්පත් සහ දැන්වීම්වලින් අති විශාල ප්‍ර‍මාණයක් මේ නිවැසියන් විසින් දිග හැර නොබලාම නිවස පසෙක වන ප්‍ර‍තිචක්‍රීකරණය සඳහා වන ඉවත ලන දෑ බහා ලන බඳුන් තුළට හෙලනු ලැබෙනු ඇත. සැබවින්ම දස දහස් ගණනින් මුද්‍ර‍ණය කර බෙදා හැරිය ද මේ පුවත්පත් හා පත්‍රිකා අතරින් පාඨකයකු හෝ පාරිභෝගිකයකු නෙත හමුවට යන්නේ ඉතා සුළු සංඛ්‍යාවකි.

“මම මේ වැඩේ පටන් ගන්න එක ගැන වයිෆ් නං එච්චර සතුටු වුණේ නෑ. ඒත් ඉතින් මම කිව්ව මගෙ බඩ බහින්නත් එක්ක ව්‍යායාමෙටත් එක්ක ඇවිදින එක හොඳයි කියල“

නාරද සිනාසෙමින් මා හා පැවසූයේ පුවත්පත් හා දැන්වීම් බන්ඩල සකසන්නට අප මුණගැසුණු හවස් වරුවේ ය. ඔහුගේ නිවස පසුපස වූ ගරාජයක සැළකිය යුතු කොටසක් පිරෙන්නට තරම් පත්‍ර‍ සහ දැන්වීම් මිටි ගොඩ ගසා තිබිණ. ඒ එකින් එක වෙන්ව ගෙන, එක් එක් නිවසකට යොමු කරනු පිණිස බන්ඩල සැකසීම ඉමහත් කාලයක් වැය කළ යුතු ව්‍යායාමයකි.

“මේව වෙන වෙනම සෙට් කරලම දෙනව නං හැමෝම මේ වැඩේ කරයි. මේකෙ අමාරුම හරිය තමයි මේ සෙට් හදාගන්න එක.“

නාරද පැහැදිලි කළේ ය.

මේ කටයුත්ත සම්බන්ධීකරණය සිදු කරන ආයතනය අප වෙත පුවත්පත් හා දැන්වීම් ලබා දෙන්නේ වෙන් වශයෙන් මිටි බැඳ ය.

“ඉතින් දැන් අපිට පුළුවන් ද මේ සේරම බෙදල ඉවර කරන්න? මෙතන මහ ගොඩක්නෙ!“

වැය කළ යුතු කාලය හා සැසඳීමේදී මට පෙනුණේ මෙය නිමකරන්නට අසීරු ඉලක්කයක් ලෙස ය.

“ඔක්කොම බැරි වෙයි. ඒත් අපිට දුන්න ඒරියා එකේ අපි සෑහෙන තරමක් බෙදන්නම වෙනව. උන් චෙක් කරල බලනව. නැත්තං ඉතිං ඕනෙ කෙනෙකුට පුළුවන්නෙ මේ මිටි අරන් විසි කරල දාල, බෙදුව කියල සල්ලි ගන්න.“

වීදියේ අනෙක් කෙළවර ඈතින් මතුව එන රුව පැහැදිලි නැති වුව ඒ නාරද බව මට සැකයක් නැත. පාළු මගෙහි තනිව ඇවිද යන්නකු මේ රාත්‍රියක මුණගැසීම ඉතා විරල සිදුවීමක් බැවිණි. සිය ජැකෙට්ටුව ඉදිරියට හකුලා ගනිමින් නාරද ඇවිද ආවේ ක්‍ර‍මයෙන් ඉහළ නැගෙන ශීතයෙන් මිදෙන්නට යත්න දරමිනි.

“මම අතන වංගුවෙන් උඩහටත් දාල එන්නම්. ප්‍රියන්ත මේ පැත්තෙ කෙළවරටම යන්න“

නාරද මට කීවේ සිය රථයේ පසුපසින් යළි බන්ඩල එකතුවක් අතට ගනිමිනි.

පුවත්පත් නොමිලේ දස දහසින් මුද්‍ර‍ණය කර බෙදන්නට සමත් ප්‍ර‍ජා පුවත්පත් සේවා අප රටේදී මුණ ගැසෙන්නේ නැත. එහෙත් ඉඳහිට පත්තර තට්ටුවල මහා පත්තර අතරින් අසීරුවෙන් හිස හොවා මදෙස බලා සිටින, ආකර්ෂණීය ජාතික පත්තර අතර වැතිර සිටින කුඩා ප්‍රාදේශීය ‘පත්තර පැංචන්‘ තවමත් සිහියට නැගීම අසීරු නොවන්නේ, නොදන්නා යම් පිරිසක් අනේක ගැහැට විඳ ඒ අප වෙත එවන්නට කටයුතු කරන්නේය යන හැඟීම ඒ දකින සැමවිටම මසිතට නැග එන හෙයිනි.

චෙස් ක්‍රීඩකයෙකුව මධ්‍යම පළාත් චෙස් සංගමය හා ඇසුරු කළ සමයේ සරත් සර් මුල් වී රෝනියෝ මුද්‍ර‍ණයෙන් එළි දැක්වූ ‘චතුරංග‘ චෙස් සඟරාව මුල සිටම මා ආකර්ෂණය කළ අපූරු ලේඛණයකි. මහා ප්‍ර‍මාණවලින් මුණ ගැසෙන, වෛර්ණ විදේශීය චෙස් සඟරා අතර සිංහලයට නැගූ චෙස් සඟරාවක් මුණ ගැසීම එකල මා පුදුම කරන්නට මෙන්ම සතුටු කරන්නටත් හේතු සපයා දුනි. සති අන්තයේ අප සොයා යන චෙස් තරගාවලි අතරතුර ‘චතුරංග‘ අපට හමු වෙයි. ලෝක ශූරයන්ගේ විත්ති හා තරග, දෙස් විදෙස් තරග තොරතුරු, චෙස් ලොව හා බැඳි අපූරු අන්දර කුඩා කළු සුදු රෝනියෝ පිටු කිහිපයක රැඳී අප නෙත ගැටෙයි.

“ප්‍රියන්තට පුළුවන් ද ‘චතුරංග‘ භාර අරන් කරන්න?“

උසස් පෙළ නිමා වූ විගසම වාගේ දිනයක සරත් සර් විමසූ විට එයට එකඟ වන්නට මම දෙවරක් කල්පනා කළේ නැත. පරිගණක භාවිතය නැගී විත්, මුද්‍රිත සිංහල චෙස් ක්‍රීඩා ලේඛණයකට ඇති ආකර්ෂණය පහළ බසින තෙක්මත්, විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයේ අවසන් සමයේ මාගේ ශාස්ත්‍රීය කටයුතු ඉහළ නගින තෙක්මත් හා ඒ සියල්ලටම වඩා සිංහල බසින් චෙස් ගැන ලියමින් හා සංස්කරණ කටයුතුවලටද දායක වෙමින් එක්ව ආ ක්‍රීඩා සාහිත්‍යයට ලැදි ගුරු මිතුරු සමාගමයන් කාලය විසින්ම, එකිනෙකාගේ පුද්ගල ජීවිතවල සිදුවූ විවිධ වෙනස්කම් හේතුවෙන්, ගිලගන්නා තෙක්මත් මම දස වර්ෂයකට ආසන්න කාලයක් ‘චතුරංග‘ සංස්කාරකවරයා ලෙස උන්නෙමි. 19 වන සියවසේදී මුණගැසෙන විල්හෙල්ම් ස්ටිනිට්ස්ගේ පටන් 20 වන සියවසේ මධ්‍ය සමය දක්වා ම හමු වූ ලෝක ශූරයින්ගේ ජීවන විත්ති ද, වෙනත් චෙස් තොරතුරු ද, මෙරට ක්‍රීඩා බිමේ සිදුවන අකටයුතුකම් හෙළි කළ තීරු ලිපියක් වූ ‘බෑඩ් නයිට්ගේ එල් අකුර‘ ද ලියමින් ගත කළ ඒ සමය චෙස් පෙත හා එක්ව ගෙවුණු අති සුන්දර කාල සීමාවකි.

“මට ඔයාලගෙ මේ චෙස් සඟරා වැඩේ ගැන හරිම පුදුමයි. කොහොමද මේ කීප දෙනෙක් එකතු වෙලා, පළාත් සංගමේක ඉදගෙන වැඩ කරන ගමන්, මේ වගේ එකක් සිංහලෙන් කරන්නෙ?“

කොළඹ පාසැලක චෙස් ක්‍රීඩකයකුගේ පියෙකු වූ නන්නෙත්ති මහතා කවර හෝ තරගාවලියකදී මා මුණගැසෙන්නට පැමිණ අපගේ කාර්යය අගයමින් කතා කළේ ය. රෝනියෝ මුද්‍ර‍ණයෙන් සමුගෙන තිබුණු චතුරංගය පිටු 24ක පමණ කළු සුදු ඩුප්ලෝ මුද්‍රිත සඟරාවක් ලෙස ඒ වන විට නිකුත් වෙමින් තිබිණ.

“මං කැමතියි ඔයාලට උදව් කරන්න. මං ගහල දෙන්නම් කලර් කවරයක්!“

ජීවිතයේ ඇතැම් තැන්වලදී අපිට අනෙකකුගේ වෙහෙසකර කටයුතු පිළිබද දැඩි උනන්දුවක් දක්වමින් සිය කාලය, ශ්‍ර‍මය හෝ මුදල් කැප කරමින් උදව් කරන්නට පෙළඹෙන මිනිසුන් මුණ ගැසෙති. සිඩ්නියේ බටහිර පෙදෙසක නොදන්නා බිමක මා හා සමව ශීතය විදිමින්, මගේ අපහසුතා දුරු කරන්නට තැත් දරන නාරදත් කොළඹ කොහෝ හෝ සිහියට නගා ගත නොහැකි පාසැල් බිමක මට හමුවූ නන්නෙත්ති මහතාත් ඒ දුලබ විශිෂ්ඨ මිනිසුන් අතර සාමාජිකත්වය හිමිකරගත් අය වෙති.

මවිසින් සපයා දුන් සැලැස්මට අනුව ඔප කඩදාසියක මුද්‍රිත වර්ණවත් ‘චතුරංග‘ සඟරා පිට කවර මිටියක් රැගෙන නන්නෙත්ති මහතා කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ වේදිකාවක දී යළි මා හමු විය.

“ඔයාල කරන වැඩේට මට කරන්න පුළුවන් උදව්ව මෙච්චරයි. ලංකාවේ ඉන්න සිංහලෙන් විතරක් කියවන දරුවන්ට ඔයාලගෙ සඟරාව නිසා වෙන්නෙ ලේසි පාසු සේවයක් නෙවෙයි. මේ ටික අරන් ගිහින් මේ පාර සඟරාව ප්‍රින්ට් කරන්න. ඊට පස්සෙ මටත් එක කලාපයක් එවන්න!“

මුදල් පිළිබද සඳහනක් නොකරමින්, අද දවස මුහුණුවර පවා සිහියට කැඳවාගත නොහැකි ඒ කුඩා මිනිසා, සිය අත තිබූ කවර මිටිය මා අත තබමින් කීවේ ය. ඔහු විසින් ලබා දෙන්නට පොරොන්දු වූ කවර එකතුව ලබා ගන්නට මම නුවර සිට කොළඹ දක්වා පැමිණියේ ඒ ආසන්නයේ ඒ වන විටත් ‘හොස් හොස්‘ හඬ නගමින් නවතා තිබුණු දුම්රියෙනි.

“මට වැඩට යන්න පරක්කු වෙනව. මම යන්නම් ප්‍රියන්ත. අපි ආයෙමත් දවසක මුණගැහෙමු!“

පළමු සහ එකම වතාවට වර්ණවත් පිට කවරයක් සමග ආ චතුරංග යළි කළු සුදු පිට කවරයක් වෙත හරවන්නට අපට සිදු වූයේ මුදල් ගෙවා වර්ණ කවරයකට යන්නට තරම් සංගමය පොහොසත් නොවූ නිසා ය. ඒ හැරුණු විට, ‘යළි හමුවෙමු‘ කියා කොටුව දුම්රිය පොළෙන් පිටව ගිය නන්නතේති මහතා ද ඉන් පසු කිසිදු දිනෙක මට මුණගැසුණේ නැත.පොරොන්දු වූ ලෙස වර්ණ පිට කවරය සහිත චතුරංග පිටපතක් ඔහු වෙත යැවූ මුත් බොහෝ පාසැල් සිසුන් පරිද්දෙන් තරගාවලියකින් දෙකකින් පසු ඔහුගේ පුතණුවන් ද චෙස් බිම හැර ගොස් තිබිණ.

“අපි අදට මෙතනින් නවත්තමු. ලබන සතියෙ වෙලාවක තව ටිකක් බෙදමු“

නාරද වෙහෙසකර මුහුණින් යුතුව වීදි කෙළවරින් මතු වෙමින් මට කීවේ මෝටර් රථය වෙත ඇවිද යමිනි. ඒ වන විටත් රථයට පුරවාගත් බන්ඩලවලින් සැළකිය යුතු ප්‍ර‍මාණයක් වීදි අද්දර වූ නිවාස වෙත බෙදන්නට අපට ඉඩ ලැබී තිබිණ.

“ප්‍රියන්තට සිටි එකට යන්න ට්‍රේන් එකකට දාන්න මට පුළුවන්. ඒත් ඊට කලින් අපි ගෙදර ගිහිල්ල කෑම ටිකක් කාල ඉදිමු“

රථය පණ ගන්වමින් නාරද කීවේ ය.

Sunday, April 24, 2016

බටහිර දෙසට පළමු වරට...!

(2012 ජූනි)

දුම්රිය ස්ට්‍රැත්ෆීල්ඩ් දුම්රියපළ පසු කරමින් තිබිණි.

සිඩ්නි චෙස් ඇකඩමියේ කටයුතු පිණිස බටහිර දෙසට ඇදෙන දුම්රියක නැගී ආ කාලයේ මා පැමිණ තිබුණේ බර්වුඩ් දුම්රියපොළ වෙත පමණි. ස්ට්‍රැත්ෆීල්ඩ් යනු බර්වුඩයට පසු හමුවන දුම්රියපොළ ය. එය පොල්ගහවෙල නැතිනම් මහව හන්දිය දුම්රියපොළ සිහි කළේ එක් ඉලක්කයක් ඔස්සේ ඇදී ආ දුම්රිය මග දෙපසකට බෙදා හරිමින් ගමනාන්තයන් දෙකක් වෙත දුම්රිය යොමු කළ හෙයිනි. බටහිර දෙසට විහිදුණු මාර්ගය පැරමටා සහ බ්ලැක්ටවුන් පසු කරමින් පෙන්රිත් හරහා බ්ලූ මවුන්ටන් කදු ශිඛර දෙසට හෝ රිච්මන්ඩ් ප්‍ර‍ත්‍යන්ත වෙත ජනයා කැටුව යන්නට සූදානමින් සිටි අතර යළි උතුරට හැරුණු මග එපින් ප්‍ර‍ත්‍ය නගරයේදී සිඩ්නියේ සිට එන උතුරුබඩ මාර්ගය හා එක් වීමට දිව ගියේ ය.

මුල් වරට ඇස ගැටෙන බටහිර ඉම් පෙදෙස් දෙස දුම්රිය කවුළුව තුළින් මම බලා සිටියෙමි. වේගයෙන් පසු වී යන දර්ශන පෙළ විටෙක වීදිවලින් බර වී එකිනෙකට ආසන්නයෙන් පෙළ ගැසී තිබුණු නිවාස පන්ති ද, දිගු යායට විහිද ගිය ප්‍ර‍ත්‍ය නගරබද ගොඩනැගිලි ද, සුවිසල් දුම්රිය එකලස් කරන හෝ අලුත්වැඩියා කරන අංගනද මවෙත රැගෙන ආවේ ය.

මා අද හමුවන මිනිසා, නාරද, කවරෙකු විය හැකි ද? මවිසින් මින් ඉහත පළ කරන ලද ‘සිඩ්නි සිතුවිලි‘ ලේඛණ කියවා මවෙත ඊමේලයක් එවා තිබුණු ඔහු මා හමුවන්නට කැමැත්තෙන් පසුවන බව ලියා තිබුණේ ය.

“ඔබ අපට කැපෙන කෙනෙක් බව පෙනෙනවා. වෙලාවක මුණගැහෙමු!“ යනුවෙන් සදහන් කරමින් අවසන් කර තිබුණු ලිපියේ කෙළවර ඔහුගේ දුරකථන අංකයද ලියා තිබිණි. ඒ දුරකථන අංකයට මා ඇමතුමක් දුන්නේ දින දෙකකට පෙර හවස්වරුවක ය.

“හරිම සතුටුයි ප්‍රියන්ත කතා කරපු එක නම්... එන්න පුළුවන් ද පැරමටාවලට අනිද්ද උදේම? මම අනිද්ද නිවාඩු. අපිට ටිකක් කතා කළ හැකි!“

බටහිර දෙසට දිවෙන දුම්රියේ ජනේල කවුළුවක් අසළ අසුන් ගෙන මා මේ ගමන් කරමින් සිටින්නේ ඔහු හමුවන්නට ය. ඔහු කුමන වයසක, කුමන තරාතිරමක, කොයි ආකාරයක මිනිසකු දැයි යන්න පිළිබ කිසිදු අදහසක් නැතිව මා මේ යන ගමනට අර්ථයක් තිබේ ද?

නැත! එක්තරා අයුරකින් මම ඔහුව ද, ඔහු මාවද හඳුනාගෙන අවසන් ව ඇත. නන්නාඳුනන මිනිසුන් සමූහයක් අභියස සිටින ඔබ එහෙන් මෙහෙන් නැගෙන විසිරුණු දේශපාලනික කතාබස් අතරතුර ඔබට සමීප අදහස් දරන්නකු හඳුනාගන්නේ කොයි ලෙසකින් ද, මොහොතකින් ඔහු හෝ ඇය සමග අදහසක් දෙකක් හුවමාරු කරගන්නේ කොයි ලෙසකින් ද එලෙසම මා නාරද වෙත එක් පියවරකින් සමීප වී හමාර ය. ඔහු මා ලියන ‘සිඩ්නි සිතුවිලි‘වල රසිකයෙකි. මා මෙන්ම හෝ වෙනයම් අයුරකින් මෙරටට ආ ඔහුට මා විඳි මේ හැඟුමන් හමුවී තිබෙනු සැක නැත. මා ලියූ ලේඛණවලින් ඔහු හඳුනාගන්නා ඔහුගේ අතීතය යළි හිස ඔසවා විත් මට ද අත වනයි. එක් අතකින් ඔහු අද මුණගැසෙන්නට බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔහුගේ අතීතයම විය හැක. එසේනම් මේ මාගේ අනාගතය ද?

අනෙත් අතට මා මේ යන ගමනින් මා විදින ගැහැටින් මිදී යම් පිළිතුරක් සොයාගන්නට... ඔව්... යම් රැකියාවක් පිළිබද අදහසක් සොයාගන්නට මට ඉඩක් ලැබේවි ද? මේ හමුවන අමුත්තා මගේ සිඩ්නි ජීවිතයේ කටොළුවලින් මා ගලවා ගන්නට හැකි විශ්වකර්ම මිනිසකු වී නම් යන ‘සිහින සිතුවිල්ල‘ ද මවෙත නොමැත්තේ නොවේ. ඔහුගේම තැනක රැකියාවක් මා වෙත දෙන්නට තරම් ඔහු පොහොසතකු නම්...?

දුම්රිය ක්ලයිඩ් දුම්රියපොළ පසු කරමින් තිබිණ. ඊ ළග දුම්රියපොළ පැරමටා බව දුම්රියෙහි ආරක්ෂක නියාමකවරයා අපට දැනුම් දෙන හ ඇසෙයි.

Next Station, Parramatta!”

පැරමටා දුම්රියපොළට දුම්රිය සේන්දුවත්ම මගීහු රැසක් ආසනවලින් නැගිට දොරටු වෙත රැස් වන්නට වූ හ. මහා මාර්ගයට තරමක් ඉහළින් පිහිටි අංගනයෙන් පිටතට එන මගීන්ට දුම්රියපොළින් පිට වීමේ දොරටු සහා සෙමින් කැරකැවෙන පඩි පේළි මතින් හෝ විදුලි සෝපානය මතින් හෝ පිවිස පහළ මාලයට බැසිය යුතු විය.
මම නාරදට දුරකථන ඇමතුමක් ගතිමි.

“මම බැහැල ඉන්නෙ“

“ඔව්. ඔහොමම පහළට එන්න. මම පල්ලෙහා ඉන්නව.“

මම පිටවීමේ දොරටුව අසළට පැමිණෙන විට අනෙත් පසින් පැමිණි එතරම් උසක් නැති තලෙළු මැදි වියෙහි වූ ඔහු  සිනාමුසු ව මවෙත අත දිගු කළේ ය.

“මම නාරද!“

මම ඔහුගේ අත අල්ලා ගනිමින් ඔහු පිළිගතිමි.

“ඉතින් ප්‍රියන්ත...?“
පැරමටා - බටහිර දුම්රියෙන්...

ඔහුගේ ‘ඉතින් ප්‍රියන්ත‘ යන වදන්වල දිගු සංවාදයකට මුල පිරීමේ ලකුණක් විය. කොතනින් පටන්ගත යුතුදැයි යන්නට අදහසක් මවෙත නොවූ හෙයින් මම කිසිත් නොබිනීමි. මවෙතින් පිළිතුරක් නොවිමසමින්ම, මහා මාර්ගයට නොපිවිස, උමං මගක් දිග දිවෙන වෙළ සැලින් පිරි මාවතක් ඔස්සේ  මා කැවාගෙන ඔහු අසළ වූ ආපන සැලකින් සිසිල් බීම කෑන් දෙකක් මිලට ගෙන එකක් මවෙත පෑවේ ය.

“අපි මොනව හරි බොමු!“

නාරද තුළින් විද්‍යාමාන වූයේ සැහැල්ලු බවකි. ඔහු මට වඩා තරමක් වයසින් වැඩි අයෙකු වූයෙන් මම කතාව ඇරඹූයේ තරමක ගෞරවයකින් යුතුව ඔහු අමතමිනි.

“මිස්ට නාරද ළපාත ද පදිංචිය?“

“මම ඉන්නෙ බ්ලැක්ටවුන් කිට්ටුව... මට මිස්ට නාරද කියන්න ඕනෙ නෑ. නිකම්ම නාරද කිව්වම ඇති. ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඔය බොරු මිස්ට කෑලි දාන්නෙ නැහැනෙ. නම කියන්නෙ නම!“

ඔහු සිනාසී පිළිතුරු දුන්නේ ය.

බොහෝ සැහැල්ලුවෙන් මා හා කතාවට වැටුණු නාරද ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ ඔහුගේ අතීතය ගැනත්, විශ්වවිද්‍යාල දිවියෙන් පසු මැදපෙරදිග ඔහු කළ රැකියාවන් ගැනත් මා වෙත විස්තර කළේ ඒ අතීත වෘත්තයන් විමසා දැනගන්නටම මා ඔහු සොයා පැමිණි බව විශ්වාස කරන පරිද්දෙනි.

“මම සිඩ්නි ආවෙ පීආර් ලැබිල දැන් අවුරුදු 20කට විතර උඩදි... මෙහෙ ජීවිතේ පටන් ගන්න හරිම අමාරුයි. ලොකු කට්ටක් කන්න වෙනව. ප්‍රියන්තගෙ බ්ලොග් එක කියවද්දි මට තේරුණා ඔයා ලියන කතාවල තියෙන ඇත්ත. අනික මමත් සාහිත්‍යයට කැමතියි. ඔයාට හොට ලියන්න පුළුවනි. අපි මෙහෙ මේ සිංහල සංස්කෘතික හමුවත් එක්ක එහෙම සෑහෙන වැඩ කරනව. ප්‍රියන්ත අපිට වටිනව....“

ඔහුගේ කතාව අතරතුර අපි යළිත් පැරමටාවලින් දුම්රියක නැගී බ්ලැක්ටවුන් දක්වා, ඔව්... තව දුරටත් බටහිර දෙසට... ගමන් කළෙමු.

“මෙහෙ වෙස්ට් එකට එච්චරම මිනිස්සු එන්න කැමති නෑ. සල්ලි වැඩි වෙද්දි හැමෝම ටික ටික දකුණට යන්න බලනව. බ්ලැක්ටවුන් වගේ පැති කලබල තියෙන පැති කියලයි හැමෝම හිතන්නෙ. කල්ලො ටිකක් වැඩිපුර ඉන්නෙ මෙහෙ. ඉහිට රණ්ඩු නෑ නෙවෙයි. ඒත් ඔය කියන තරං වෙස්ට් එක නරක නෑ...“

අපි බ්ලැක්ටවුන් දුම්රියපොළින් පිටතට පැමිණි පසු නාරද මා කැටුව ගියේ ඒ ආසන්නයේ තිබුණු සිංහල අවන්හලකට ය.

“වෙස්ට් එකේ සිංහල කඩ කීපයක් තියෙනව... මේක මෙහෙ තියෙන හො රෙස්ටෝරන්ට් එකක්...“
ඔහු බත් සහ වෑංජන කිහිපයක් සහිත, පූර්ණ වශයෙන් ‘සිංහල‘ ගතියකින් යුක්ත දිවා ආහාර වේලක් මිලට ගත්තේ ය.

“අපි ළදි වහනව අනේ... අමාරුයි දැන් මේක කරන්න. පාඩු හින්ද නෙවෙයි... අමාරුයි!“

අවන්හලේ සිටි කාන්තාව නාරද සමග කතාබහ කළ ආකාරයෙන් ඔවුන් හොඳින් හඳුනන අය බව මට ඒත්තු ගියේ ය.

“සුද්දො නං හරියට එනව. ඔසියො ඉන්නව මිරිස් සැරට කන්නම කැමති! බැදපු මිරිස් එක්කමයි ඉල්ලන්නෙ... අනේ ඒත් මේක කරන්න අමාරුයි. නිවාඩුවක් නෑ කිසිම... දැන් අපිට ඇති වෙලා...“

ඇය සිය වෙහෙස යළියළිත් පුනරුච්චාරණය කරමින් අප වෙත කියා පෑවා ය.

“අපි කෑම කාල යමු අපේ ගෙදර. අපිට තියෙනව ගොඩක් දේවල් ප්ලෑන් කරන්න. ප්‍රියන්තට මොකක් හරි ආදායම් මාර්ගයක් හොයාගන්නත් වෙයි. අද අපේ වයිෆ් වැඩ. පුතයි දුවයි ඉස්කෝලෙ ගිහින්... ඔයාට පුළුවන් අපේ දිහා ගිහිල්ල, වයිෆ් එහෙම ආවම රෑට කෑම ටිකක් එහෙම කාලම යන්න.... හදිස්සියක් නැහැනෙ? අද වැඩක් නැහැනෙ වෙන...?“

නාරද බ්ලැක්ටවුන් දුම්රියපොළ ආසන්නයේ නවතා තිබූ සිය මෝටර් රථය පණගන්වමින් මදෙස බලා කීවේ දිනයේ ඉදිරි වැඩ සටහන පිළිබ තමන් තීරණය කර අවසන් බව හවමිනි.

ජීවිතයේ ඇතැම් අවස්ථාවල අප අභියස පෙනී හිදින ඇතැම්හු පෙර කිසි දිනෙක හමුවී නොමැති වුවත් මහත් උනන්දුවකින් අප ජීවිතයේ කාර්යයන් සාධනය කරනු පිණිස සහාය වෙති. පැය කිහිපයකට පෙර මා නොදැකවත් තිබුණු මේ අපූරු මිනිසා මහත් වූ අභිරුචියකින් මාහට උදව් කිරීමටත්, ඔහුගේ නිවාඩු දිනය මා වෙත කැප කිරීමටත් තීරණය කර ඇත.

මම නිසාන් සනී රථයේ රියදුරු අසුනට බරදී රිය පදවන ඔහු දෙස හැරී බැලුවෙමි. ඉදිරියෙන් වම් පසට හැරවීම සහා මාර්ග සංඥා දක්වනු පිණිස සන් ලාම්පු දැල්වූ ඔහු රථයේ කැසට් යන්ත්‍ර‍ය ක්‍රියාත්මක කළේ ය. එම්.එස්. ප්‍ර‍නාන්දුගේ ගීතයක් නැගෙන්නට විය.

බටහිර දෙසට... ඔව්... සිඩ්නියේ බටහිර දෙසට පැමිණ සිටින මට අලුතින් මුණ ගැසෙන්නට නියමිත මිනිසුන් පිළිගන්නට සූදානම් විය යුතු ය. මම රථයේ කවුළුවෙන් පිටත බැලීමී. 


සේයාරුව - http://www.news.com.au/ අඩවියෙනි.

Monday, December 7, 2015

මතක සිතුවම්

(2012 ජූනි)


දයි සවෙත් - ගෝල්ඩන් සලම්බර්ස් චිත්‍රපටයෙන්

රීජන්ට් වීදිය සුපුරුදු අඳුරු වැහිබර සන්ධ්‍යා කාලය පිළිගන්නට සූදානමින් මෙන් මග දිවෙන වාහන සංඛ්‍යාව පහළ දමා ඇත. සමාගමයට කිසිදු මිතුරකු නොමැති නවාතැනින් මා පිටතට ඇදී වීදියට බැස තිබුණේ පුරුද්දට මෙනි. සිහිල් සුළං රැල්ලක් ද සමගින් සිඟිති වැහි බිඳු කිහිපයක් පාළු වීදිය දෙපස වුණු උස් ගොඩනැගිලි අතරින් වීදියට බසින්නට පටන් ගත්තේ වීදියේ වූ පාළුව හා පෙමින් වෙලුණේ විය. මම අත තිබුණු කුඩා කළු පැහැ කුඩය දිග හැර, ඔවුනට රිසි සේ පෙම් කෙළින්නට ඉඩ දී, කෙළවර මංසන්ධියෙන් ජනාකීර්ණ දුම්රිය පළ දෙසට හැරුණෙමි.


සෑම නගරයකම මෙන්ම සිඩ්නියේ ද සැඳෑ කාලය ගෙවෙන්නේ සමාන ලෙසිනි. නගරයේ සිය සේවා ස්ථානවලින් පිටතට විත් දිගු ජන ගංගා අතරට රිංගා ගන්නා මිනිසුන් සිය නිවෙස් වෙත දිවෙන ගමන ආරම්භ කිරීම සෑම වැඩ දිනකම සිදු වෙයි. දිගු රථ පෙළ අතර මගීන් පිරුණු බස් රථ බහුල ය. දුම්රිය පළට, බස් රථ නැවතුමට දිවෙන මහ ජනකාය අතරින් මිදුණු එකකු දෙන්නෙකු සැඳෑ සමයේ සිය ගත උණුසුම් කරන මධුවිත සොයා බීරහලක් වෙත ඇදෙයි. දිවා කාලයේ ගලා ආ හිරු එළිය නගරය හැරයත්ම නැගෙන අඳුර හා තරග වදින්නට වීදි පහන් දැල්වෙන්නට පටන් ගනියි.


දුම්රිය මං සන්ධිය පසුකළ මම නගර මධ්‍යය දෙසට සමාන්තර දිවෙන මහ වීදි දෙකෙන් වම් පස වීදිය තෝරා ගතිමි. මා ඇවිද යන ජෝර්ජ් වීදයත් දකුණු පසින් දිවෙන පිට් වීදියත් සිය කෙළවර සීමා කරන්නේ සිඩ්නි වරාය ආසන්නයෙනි. කාලය ගෙවා දමමින්, නගරයේ සුන්දරත්වය දෙස නෙත් යොමමින් ගමන් කොට වෙහෙසකර ගමනාවසානයේ මුදල් අය නොකරන නගර සේවා බස් රථයක නැගී යළි මධ්‍යම දුම්රිය පළ දෙසට එන්නට අදහස් කරන්නේ නම් ඔබ නිරතුරුව තෝරා ගත යුත්තේ මෙම වීදියකින් එකක අද්දරකි.


නගර සභා ගොඩනැගිල්ල ආසන්නයේ නැගී ඇති සිනමා උළෙල කොඩි කණු සිඩ්නි සිනමා වසන්තය තවමත් නිමා නොවී ඇති බවට දෙස් දෙයි. සිහින්ව නැගී දැන් තරමක තියුණු ස්වභාවයක් ගත් වැසි බිඳු හේතුවෙන් උස්, දිගු උළෙල පතාක තෙතබරිතව බිමට හැරී සිටිති. ඒ වැහි බිඳුවලින්ම බේරී සිටීමට නානාවිධ කුඩ දිගහැරගත් සිනමා රසිකයෝ ඉවෙන්ට් සිනමා සංකීර්ණ දොරටුව අසළ පේළී ගැසී සිටිති.


සිනමා උළෙල වෙත ඇති ඇල්ම හේතුවෙන්ම මා නිතැනින් ඉවෙන්ට් සිනමා සංකීර්ණය වෙත හැරුණ ද සිනමා කෘතියක් නැරඹීමේ අභිලාෂයක් මවෙත නොවී ය. සියල්ලටම වඩා, ඉහළ මිළක් ගත් සිනමා ප්‍රවේශ පතක් මිළට ගන්නට මා අත මුදල් නොවීමත්, ලබා ගත් පොදු ශිෂ්‍ය ඇතුළු වීමේ පත්‍රය නෝමන් අත වීමත්  සිනමා පට පිළිබඳ සොයා බලන්නට හෝ ඇති වුණු අවැසියාව බිඳ දැමුවේ ය. ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත්ව, උළෙල සඳහා දායකත්වය සපයන තරුණ පිරිස් උළෙල නරඹන්නට පෙළ සැදී උන් ජනයා අත රැඳී ප්‍රවේශ පත් පිරික්සූ හ. මම ඔවුනතරින් ඉදිරියට ඇදී ගියෙමි. උළෙල තොරතුරු රැගත් කුටිය ඉදිරිපිට හිඳ, චිත්‍රපටවල තොරතුරු රැගත් පුවරු දෙස බලමින් ද, පූර්ව ප්‍රචාරක පට රැගත් ටෙලිවිෂන් තිර දෙස බලමින් ද කල් යැවීම ප්‍රවේශ පතක් අත නැති විට සිදු කළ හැකි එක් දෙයකි.


“ඒ.... ප්‍රියන්ත!“


සිනමා රසික පෙළ අතර හිඳ මවෙත අත වනමින් උන්නේ සිටොන් ය. ඇය අසළටම වී සිනා පිරි මුවින් මා දෙස බලා සිටියේ නෝමන් ය.


“ඔයා කොහෙද මේ? ෆිල්ම් එක බලනව ද?“ සිටොන් දුර සිටි මගෙන් කෑගසා විමසී ය. හඬ නගා කිසිවිට කතා නොකරන නෝමන් ද පිළිතුරු බලාපොරොත්තුවෙන් ඇස් අයා මදෙස බලා හිඳිද්දී මම ඔවුන් දෙදෙනා වෙත පිය නැගුවෙමි.


“ඇත්තටම අදහසක් තිබිල නෙවෙයි. නිකං ආව... මොකක්ද ෆිල්ම් එක දැන් තියෙන?“


“නෑ... ඔයත් එන්න බලන්න... එකත් එකටම ලස්සන ඇති!“ සිටොන් ආරාධනා කරද්දී නෝමන් මදෙස බලා කතා කළේ කණගාටුවෙනි. ටිකට්පතක් මිළට ගන්නට මා අත මුදල් නැතැයි යන සිතුවිල්ල ඔහු තුළ නැගී තිබිණ.


“අනේ සොරි ප්‍රියන්ත... මගෙ ළඟ දැන් පාස් එකක් නං නැහැ... බලනව නං ටිකට් එකක් මෙතනින් ගන්න වෙනව.“


ඔහු පසුතැවිලි විය.


“කමක් නැහැ. මොකක්ද මේ ෆිල්ම් එක? කොයි රටේ එකක් ද?“ මම යළිත් ඇසුවේ නැග එමින් පැවති සිනමා කෘතිය නැරඹීමේ ආශාව මැඩගන්නට හේතු සොයමිනි.


“ගෝල්ඩන් සලම්බර්ස්! මේක කාම්බෝදියන් ඩොකියුමන්ට්‍රි එකක්!“ යළිත් සිටොන් පෙරමුණ ගත්තේ ය.


කාම්බෝජයේ සිනමාව කවරාකාර විය හැකි ද? එසේම වාර්තා චිත්‍රපටයකට උකහාගත් කාම්බෝජ භූමිය කුමක් නම් අපට කියයි ද? මේ සිනමා කෘතියේ හමුවන මිනිස් චරිත මොනවා ද? සියල්ලටම වඩා මෙය කුමක් ගැන ද?


“මම ටිකට් එකක් ගන්න බලන්නම්“


සිටොන් හා නෝමන් දෙදෙනා වෙත සන් කරමින් මම ශාලා කවුන්ටරය වෙත ඇදුණෙමි. ඉතා තීරණාත්මක මොහොතක භාවිතයට ගන්නෙමැයි සුරැකිව තබාගෙන උන් ණය කාඩ් පතෙහි වූ සොච්චමින් කොටසක් දැන් ඉතින් කාම්බෝජය පිළිබඳ දකින්නට වන සිනමා කෘතිය වෙනුවෙන් ගෙවිය යුතුව ඇත.


“ක්‍රෙඩිට් කාඩ් එකෙන් නම් කොමිෂන් එකක් ගෙවන්න වෙයි“


කවුන්ටරයේ උන් තරුණයා මදෙස බලා කියද්දී මා එකඟතාව පළ කර හිස වැනුවෙමි. ඩොලර් 21ක්, දිවියේ මා සිනමා කෘතියක් වෙනුවෙන් ගෙවන වැඩිම මුදල, සඳහන් කළ ටිකට් පතක් මා වෙත යොමු විය.


ඔබේ දිවියේ ඕනෑම මොහොතක ඔබට  කිසි දා බලාපොරොත්තු නොවූ දේ මුණගැසිය හැක. ඒ ගැහැණියක හෝ මිනිසකු නම්, ඔව්.... ඉඳහිට දිනෙක, මහත් පාළුවෙන් මහමගක හිස නොබා ඇවිද යන ඔබට, එක්වරම, සිත හා මනස පිනවන රුවැති ලඳක හෝ කඩවසම් තරුණෙකු මුණ ගැසී ඇතුවා වන්නට පුළුවන. යළි කිසි දින හමු නොවන ඒ රුව, ඔබ නෙතු අභියස නැගී, මොහොතක් රැඳී පැවතී අතුරුදන් වන්නේ ජීවිත කාලයක් පුරා මැකී නොයන ලෙස ඔබ මනසෙහි පිළිරූ අඳිමිනි. සමානවම, ඔබ නොසිතන මොහොතක, සෝබාමත් දිය දහරින් පිරි හරිත වන පෙතක්, නොඑසේනම්, අහස්කුස අරා නැගි විශ්මිත ගොඩනැගිලිවලින් පිරි විසල් නගරයක් වැනි දෙයක සිට ඉතා ක්ෂුද්‍ර නමුත් ඔබේ සිත පැහැරගන්නා අරුමැති දසුනක් ඔබ අභියස මැවී නැගෙන්නට ද ඉඩ ඇත. මේ සියල්ල එක් අයුරකින් අප වික්ෂිප්ත කරවයි. තවත් ලෙසකින් අප සිත සතුටින් පුරවාලමින් අප විඳින ජීවිතය පිළිබඳ නැවුම් හැඟුමන් පුබුදුවාලයි.


ඔව්... අහම්බෙන් නැගී ජෝර්ජ් වීදියේ ඇවිදයමින් උන් මා ඉවෙන්ට් සිනමා හළ දෙසට හැරුණේත්, එහිදී සිටොන් හා නෝමන් මුණ ගැසුණේත් පූර්ව නිශ්චිතයන් පදනම්ව නොවේ. ක්ෂණිකව ගන්නා ලද තීරණයක් හේතුවෙන් මා අභියස තිරයේ දැන් ඇඳෙන සිතුවම, ගෝල්ඩන් ස්ලම්බර්ස්, යටකී ලෙස කිසිදු පූර්ව බලාපොරොත්තුවකින් තොරව මා හමුවට ආ රුවැති තරුණියක නැතිනම් අරුමැති දසුනක පරිද්දෙන් මා නෙත් සිත් පැහැරගමින් තිබිණි. එහෙත් ඒ එහි වූ සුන්දරත්වයෙන් නම් නොවේ. සිත පෙළන, සැබෑ අතීතයක බිහිසුණු බව යළි චිත්‍රණය කරදීම හේතුවෙනි.


අතීතය වළ දමා කෙළවර කළ හැකි ද? බිහිසුණු ‘පොල්පොට්‘ පාලන සමයේ දී කාම්බෝජයේ පැවති සිනමාව පූර්ණ වශයෙන්ම විනාශයට පත් කෙරෙයි. 60 දශකය වන විට, බොලිවුඩයේ මහා ධාරාවේ සිනමාවට සමානව, අති ප්‍රබල ගීතමය සිනමාවක් සහිතව නැගෙන කාම්බෝජය තුළ පොල්පොට්ගේ පාලනයෙන් පසු ඉතිරිවන්නේ මියගිය හෝ මරා දැමුණු නළු නිළියන්ගේ මතක, විනාශ වුණු චිත්‍රාගාර සහ සිනමා ශාලා ආදිය පමණි. ‘ගෝල්ඩන් සලම්බර්ස්‘ චිත්‍රපටය මේ අතීතයේ මතක සිතුවම් වෙත ඇවිද යාමකි.


සිය සීයා වන, සිනමා අධ්‍යක්ෂ වැන් චාන්ගේ අතීතයට එබිකම් කරමින්, මියගිය හෝ මරා දැමුණු ඒ අතීතය සිතුවමට නැගීමය, මේ චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂවරයා වන තරුණ ඩෙව් චොව් අතින් සිදුවන්නේ.


“ඒ කාලේ විනෝද වෙන්න කියල දේකට තිබ්බෙ නටන්න යන එකයි, චිත්‍රපට බැලිල්ලයි විතරයි. ඒත් නැටුමට ගොඩක් තහංචි තිබ්බ. ඉතින් චිත්‍රපටි ප්‍රසිද්ධ වුණා. මිනිස්සු ශාලාවල පොදි ගැහෙන්න පටන් ගත්තා“


චිත්‍රපටයේ හමුවන වැඩිහිටියෙක් අපට කියයි. ඔහු භීම ‘පොල්පොට්‘ සමයේ වූ ‘කැමරූච්‘ පාලනය මැදින් මෙහා ඉවුර වෙත පියමං කළ අයෙකි. පුරවැසියාගේ විනෝදය සඳහා වුණු ප්‍රධාන විනෝද මග වූ සිනමාව මිය ඇදුණු ආකාරය අපට කියන්නේ එදා සිනමාව වැළඳ ගත් රසිකයින් ය; ඉතිරි වූ, දයි සවෙත් වැනි, නළු නිළියන් කිහිප දෙනා ය; යුවොන් හෙම් වැනි, දහසක් හිස් කබල් අතර තම හිස ද නොසැඟවූ, සිනමා අධ්‍යක්ෂවරු කිහිප දෙනා ය.


ඩෙව් චොව්ගේ සිනමා නිර්මාණය පුරවා දමන්නට අතීත සිනමා කෘතිවල පුස්තකාල දර්ශන හෝ සිනමා ශාලා, චිත්‍රාගාරවල වර්තමාන පසුබිම් නැත. අතීත සිනමා ශාලා අද එක්කෝ සමාජ ශාලාවන් ය. නැතිනම් හෝටල් ය. ඒත් නැතිනම්, කුඩා මුඩුක්කු සාදාගත් දුප්පත් මිනිසුන් ඒවායේ රැඳී ඉඳිනු පෙනෙයි. චොව් සිය කැමරා මෙවලම් මෙම පසුබිම්වල ස්ථානගත කරමින් අපට සිය බේදනීය පුවත කියයි. ඉතිරි වූ එකම ප්‍රධාන නිළිය වූ දයි සවෙත්ගේ නිවසේ බිත්තියේ ඇලවී තිබෙන පැරණි සිනමා රූප, සිනමා කෘති රැසක ආඛ්‍යාන පිළිබඳ හැඟුමන් නගා දෙයි. ඇතැමුන් නිහඬ ය. තවකකු හඬා වැළපෙයි. කිසිවකු නොදැන උන් අතීතයක, වැළලී ගිය සිනමාකරුවන් හා ශිල්පීන් මෙන්ම නිර්මාණ රැසක් අපේ හදවතට යවුලින් අණියි.


චිත්‍රපටය කෙළවර, එහි නැගුණු ඩෙව් චොව් කී දේ අසන්නටවත් ඉඩ නොතබාම මගේ දෙසවන් අගුළු වැටී තිබිණි. ‘කැමරුච්‘ පාලනය විසින් නසා දමන්නට යද්දී කෙතරම් නම් සිනමාකරුවන් පිරිසක් හඬා වැටෙන්නට ඇද්ද? මහරු සිත්තම් තිරයට නැංවූ ඒ උදාර මිනිසුන්, මා දැක හෝ නැති දේශයක, එක්තරා අඳුරු පෙදෙසක, මරා දැමෙන අන්දම දැනී මගේ හදවත තියුණු ලෙස තැවෙන්නට පටන් ගත්තේ ය.


ජෝර්ජ් වීදියේ පිවිසුම තෙක්, හා සමග ඇවිද ආ සිටොන් හා නෝමන් වේදනාබර මුහුණුවලින් යුතුව මා හට සමු දුන් හ. චීනයෙන් හා මැලේසියාවෙන් ආ මේ මිතුරු දෙපළ ද මා සමග ඇවිද ආවේ වචනයකට දෙකකට වඩා මුවින් නොබැන බැව් මගේ සිතට නැගුණේ ඈත මාවත දිග පිය නගන දෙදෙනා දෙස මොහොතක් නැවතී බලා සිටි පසු ය. වෙනස් ජීවන පරිසරවලින් නැගී ආ මුත් අප තිදෙන පෙළූ, සිනමා පටය අප අභියස මැවූ, වේදනාත්මක පවත යළි යළිත් අප නිහඬ කළේ අප තුළම සැඟවුණු,එකිනෙකාට ආවේණික, අතීත වෘත්තයන් හා ඒ සමපාත වීම නිසා ද?


“අපි ඒ කාලෙ පිච්චර් බලන්න යන්නෙ කීයට එන්න වෙයි ද දන්නෙ නැතුව... සමහර දාට ගෙදර එද්දි රෑ 12යි නැත්තං 1යි. වෙම්බ්ලි එකේ ෂෝ එක බලල රෑ එන්න කොළකවය බස් එක තිබුණ.“


චිත්‍රපට පිළිබඳ අතීතය ඇවිස්සෙන මොහොතවල තාත්ති කියයි. මා ඒ විස්තර අසා සිටින්නේ මහත් අභිරුචියෙනි. කුඩා කළ, මල්ලීත් මමත් කැටුව, අම්මාත් තාත්තීත් කටුගස්තොට සීගිරියේ ‘රිදී තැල්ල‘ බලන්නට ගිය අයුරුත්, විවේකයේ දී මල්ලී වෙත වැඩිපුර හකුරු ටොෆියක් දීම නිසා උරණ වූ මා වෙත ටොෆී ගෙන එන්නට තාත්ති සිනමා හලේ අවන්හල වෙත ගිය ගමනත් අදද මසිත මැවෙන්නේ සිතුවමක් ලෙසිනි. ඈත අවන්හල් දොරින් ඔහු සිනමා හළට ඇතුළුවත්ම ශාලාවේ ආලෝකය නිවී යද්දී මට හැඬුම් ආවේ තාත්තිට අප සිටින තැන සොයාගන්නට නොහැකි වනු ඇතැයි යන තිගැස්ම සිත නැගුණු නිසා ය.


“අපි පොඩි කාලෙ ඉතින් ගමේ කට්ටිය යනව කුරුණෑගලටම පිච්චර් බලන්න. ඒ ගිහිං එද්දි කිරි අත්ත අපිට අරන් දෙනව එක එක දේවල්. මොර කාලෙට නං මොර... රඹුටන් වාරෙට රඹුටන්“


එසේ කියන්නී අම්මා ය. ඇය, ළමා කාලයේදී මෙන්ම තුරුණු වියේ දී නරඹන්නට ගිය සිනමා කෘති ගැන අප හා කියන්නේ මහත් අභිරුචියෙනි.


“පුතාල දන්නෙ නෑ... ඒ කාලෙ පිච්චර් එකක් ආව සාමා කියල. 60 ගණං වල. ෂහ්... බලන්න එපායැ... ඒක මේ නිකං එච්චර නැගල ගියෙ නෑ. ඒත් මරු පිච්චර් එක!“


තවත් යුගයක,  කුඩා මා කර තබාගෙන, හුළු ගග උඩින් වැටුණු පාලමක් ද තරණය කොට, තේ වතුයායවල් අතර නැගුණු තහඩුවලින් තැනූ සිනමාහළක සිනමා පටයක් බලන්නට තාත්ති, අම්මා හා අයියා ද සමග ගමන් කළ බවට වූ සිහින මතකයක් මට ඇත.


“ඒ කාලෙ ඔය වතුවල මිනිස්සු දෙමළ පිච්චර් බලන්ට පැල් බැඳගෙන යන්නෙ. එක පාරක් දිව්ව පිච්චර් එකක්, ‘පාතාල භහිරවී‘ ඒකෙ නම! ආයෙ නෑ, අර දෙවිවරු එනව දැක්කම මේ මිනිස්සුන්ට ඊට එහා දෙයක් නෑ...“


වතුයාය පිළිබඳ කතා අතර තාත්ති මේ විස්තරය ද නිතර එක් කරයි.


තේ වතුවල කුඩා නිලනිවාස අතර නිවාඩු සමයන්හිදී ඇවිද යන මටත් මල්ලීටත් ඒ නිවසවල බිත්තිවල එල්ලා ඇති සිනමා නළු-නිළියන්ගේ රෑ රැගත් කැලැන්ඩර හමුවෙයි. විජය, ගාමිණී, මාලිනී, සබීතා, සනත්, අනෝජා, ශෂී විජේන්ද්‍ර ඒ රූප වෙත හිඳ අප දෙස එබී බලයි. ක්ෂුද්‍ර කැලැන්ඩර දින සටහනට ඉහළින් වන විශාල අවකාශය ඔවුන්ට අයිති ය.


“විජය කුමාරණතුංගට වෙඩි තියලලු!“


තාත්ති මේ ආරංචිය අපට කියන විට අප උන්නේ ද වතු නිල නිවසක ය. පසුදිනෙක විජයගේ මළගමට ආ මහ සෙනඟ දෙසත්, ඔහුගේ අවසන් කටයුතු කෙරෙන ආකාරය දෙසත් මා රූපවාහිනියෙන් බලා සිටියේ දැඩි ශෝකයෙනි. මා ඔහුව හොඳින් දැන සිටියේ ය යන, මා සිත තුළින් නැගී ආ හැඟුම මැඩගන්නට මට කිසිදු හැකියාවක් තිබුණේ නැත. මහා සෙනඟ අතරින් නැගී තිබුණු ඔහුගේ දෙන රැගත් චිතකය ගිනි තබන විට, එවකට කුඩා පාසැල් සිසුවකු වූ මා, සිත වාවාගත්තේ අපහසුවෙනි.


අප වතු නිලනිවසින් සමුගෙන මහ ගෙදර බලා එන සමය වන විට මහනුවර වේල්ස් සිනමාහළ ගලවා දමා තිබිණි. බට යොදා තනා තිබුණු දිගු පෝලිම්වලට ඉඩ තිබූ මඩුවක් වැනි කොටසක් ද සහිත ශාලාව මගේ මතකය තුළ රැදුණේ චූටි බාප්පා සමග ගොස් ‘මුවන් පැලැස්ස‘ බැලූ තැන හැටියට ය. ඕඩියන් සිනමාහළ වසා දැමුණේ, අප උසස් පෙළ කරද්දී පාසැලින් පැන වැඩිහිටියන්ට පමණක් වෙන්වුණු ‘ජූලියා‘ නරඹා ටික කලකිනි.


රීජන්ට් වීදි නවාතැනේ අපේ කාමරයේ වීදුරු බිත්තිය අසළ වුණු සුදු පැහැ පැලැල්ල මා වසා දැමුවේ රාත්‍රිය සමග නැගෙන ශීතය තරමකින් හෝ වළකාලන්නට ය. මම කුඩා මේසය අසළ වාඩිවී පරිගණකය ක්‍රියාත්මක කළෙමි. ‘ගෝල්ඩන්ස් සලම්බර්ස්‘ වෙතින් නැගී මා අතීතයට කැඳවා ගිය, තියුණු වේදනාවක් කැඳවූ වෘත්තය මා ලිවිය යුතු ය. එහෙත්, පළමුව ඒ විශිෂ්ඨ කෘතියට අභිමන් පිදිය යුතු ය.



මතක සිතුවම් වෙත ඇවිද යාම“, මම ලිපියේ ශීර්ෂය පරිගණක තිරය මත සටහන් කළෙමි.



ඡායාරූපය  - https://beyondasiaphilia.files.wordpress.com/2012/04/golden_slumbers.jpg